Krótka historia myślenia

Leonard Mlodinov:  Krótka historia rozumu. Od pierwszej myśli człowieka do rozumienia Wszechświata

Krótka historia myślenia

Leonard Mlodinov dał się poznać jako współautor kilku książek Stephena Hawkinga; inspirując się jego „Krótką historią czasu” postanowił napisać własną „Krótką historię rozumu”. Współpraca z Hawkingiem, ale także udział w przedsięwzięciach komercjalnych (np. przy serialu „Star Trek”) dały Mlodinovowi nieczęsto spotykaną wśród naukowców sprawność pióra. Opowieść, jak ludzkość rozwijała walory umysłu, jest potoczysta, erudycyjna, pełna ciekawych sądów autora… ale poziomu „Krótkiej historii czasu” nie osiąga.

Budujemy nowy dom

Andriej Płatonow:  Dół

Budujemy nowy dom

Andriej Płatonow zajmuje w rosyjskiej literaturze XX wieku miejsce szczególne. Jak wielu innych buntował się przeciw komunizmowi i obśmiewał jego absurdy, ale czytając krótką powieść „Dół” odniosłem wrażenie, że czynił to z rzadko spotykaną intensywnością. Od reszty literackiego pospólstwa tamtych czasów odróżniał go też język, do tego stopnia zdziwaczały, że nie wiadomo, czy to swoistość stylu autora, czy też język ów wszedł w zakres oddziaływania spotworniałej rzeczywistości.

Czy pan istnieje, Mr. Lem?

Wojciech Orliński:  Lem. Życie nie z tej ziemi

Czy pan istnieje, Mr. Lem?

Zdaje mi się, że pisanie biografii przypomina rekonstrukcję kierowcy rajdowego Johnsa z opowiadania Lema „Czy pan istnieje, mister Johns?”. Części ciała utracone podczas wypadków na torze wymienia się na sztuczne narządy i organy, wskutek czego jest coraz mniej Johnsa w Johnsie, a coraz więcej firmy produkującej protezy. W biografii Lema pióra Orlińskiego zachodzi podobne zjawisko: wprawdzie Lema jest w niej sporo, ale zdecydowanie za dużo Orlińskiego.

Podwójny dysk Galaktyki

Lisa Randall:  Ciemna materia i dinozaury

Podwójny dysk Galaktyki

Z pozoru książka Randall oparta jest na anegdocie: oto na peryferiach Układu Słonecznego, przechodzącego około 66 mln lat temu przez dysk ciemnej materii wewnątrz Galaktyki, doszło do wytrącenia z orbity sporej komety, która w jakiś czas potem uderzyła w Ziemię powodując straszliwy kataklizm. Efektem było wygubienie dinozaurów i uzyskanie przewagi przez ssaki. Do powstania człowieka przyczyniła się więc ciemna materia, o której nic nie wiemy poza tym, że istnieje i ze zwykłą materią oddziałuje wyłącznie grawitacyjnie.

Cytadela plutonu

Kate Brown:  Plutopia. Atomowe miasta i nieznane katastrofy nuklearne

Cytadela plutonu

Za zimnej wojny, w szczytowym okresie konfrontacji między dwoma systemami politycznymi, karierę zrobiło pojęcie overkillu. Oznacza ono takie nagromadzenie atomowych środków zagłady, że każdy mieszkaniec Ziemi mógłby zostać zabity kilkakrotnie. Tak jakby nie dość było zabić każdego z nas tylko raz.

Świat jako dzieło sztuki

Frank Wilczek:  Piękne pytanie. Odkrywanie głębokiej struktury świata

Świat jako dzieło sztuki

Z pozoru książka wybitnego fizyka doby współczesnej i noblisty Franka Wilczka zajmuje się dziejami fizyki od starożytności do dziś. Tytułowe pytanie brzmi: czy świat jest ucieleśnieniem pięknych idei? – i autor odpowiada na nie twierdząco. Innymi słowy Stwórca czy też Rzemieślnik zestrajając świat zawarł w nim oprócz mądrych rozwiązań konstrukcyjnych także swoiste poczucie piękna. Niewykluczone nawet, że był to główny motyw jego działania.